Muzeum Kultury Kurpiowskiej jest obecnie samorządową instytucją kultury Województwa Mazowieckiego, powołano je do życia w 1975 roku. W jego zbiorach znajdują się zabytki
z czterech dziedzin: archeologii, etnografii, historii i sztuki, które stanowią jednocześnie ekspozycję stałych wystaw muzeum. Przeważają zabytki etnograficzne, reprezentujące wszystkie dziedziny kultury kurpiowskiej: łowiectwo, rybołówstwo, rolnictwo, rzemiosło wiejskie, obrzędowość i plastykę ludową. Zabytki te zgromadzone są na wystawie pn. „Strój kurpiowski”.

Dużą grupę zbiorów stanowią zabytki historyczne. Zgromadzone eksponaty związane są z powstaniami listopadowym i styczniowym, z okresem II wojny światowej. Zabytki z okresu powstania listopadowego zgromadzone są na wystawie pn. „Bitwa pod Ostrołęką”. Ekspozycja obrazuje przebieg słynnej bitwy stoczonej 26 maja 1831 r. Oprócz bogatej ikonografii obejrzeć tu można mundury formacji biorących udział w bitwie oraz inne zabytki z tego okresu. Przebieg samej bitwy, jej poszczególne fazy, prześledzić można na specjalnie wykonanej makiecie.

W zbiorach działu sztuki znajdują się dzieła wybitnych malarzy, grafików i rzeźbiarzy polskich tworzących w I poł. XX wieku, szczególnie w okresie XX-lecia międzywojennego. Obrazy i rzeźby zaprezentowane są na wystawie pn. „Galeria sztuki polskiej I połowy XX wieku”. Zgromadzone meble i przedmioty rzemiosła artystycznego z XIX w. stanowią ekspozycję wystawy pn. „Sala im. Wiktora Gomulickiego”. Tworzą one nastrój saloniku mieszczańskiego, w którym oprócz patrona – Wiktora Gomulickiego, poety i pisarza urodzonego w Ostrołęce – są prezentowane także inne zasłużone dla miasta postacie z tej epoki. Zabytki archeologiczne wyeksponowano na wystawie „Pradzieje Kurpiowszczyzny”. Wystawa obrazuje życie w pradziejach na obszarze Kurpiowszczyzny od paleolitu schyłkowego po średniowiecze. Umieszczone na niej zabytki dotyczą wszelkich dziedzin życia: budownictwa, wytwórczości, obronności, obrządku pogrzebowego. Najcenniejsze pochodzą ze średniowiecznego grodziska ostrołęckiego.

Obok wystaw stałych organizowane są wystawy czasowe, dzięki którym mieszkańcy miasta mogą zapoznać się ze zbiorami ostrołęckiego muzeum i kolekcjami gromadzonymi przez inne polskie muzea. Udostępniane są też wystawy egzotyczne ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, pokazujące odległe kultury innych państw, np. Indii, Egiptu, Mongolii, Indonezji czy państw Ameryki Północnej.

Muzeum prowadzi działalność oświatową adresowaną głównie do dzieci i młodzieży w zakresie organizacji lekcji i warsztatów muzealnych o tematyce historycznej, archeologicznej oraz etnograficznej, czy też dotyczących obrzędowości dorocznej z Kurpiowskiej Puszczy Zielonej.

Muzeum Kultury Kurpiowskiej
Pl. Gen. Józefa Bema 8
tel. 0-29 764-54-43, fax 0-29 764-35-00
e-mail: muzeum@muzeum-ostroleka.art.pl
http://www.muzeum-ostroleka.art.pl